Żmija zygzakowata (Vipera berus)
Żmija zygzakowata to jedyny jadowity wąż występujący naturalnie w Polsce. Mimo to jest gatunkiem nieagresywnym i objętym ścisłą ochroną.

| Nazwa gatunkowa | Żmija zygzakowata (Vipera berus) |
| Czy jest jadowita? | Tak – posiada jad, jednak atakuje wyłącznie w obronie |
| Długość | Zazwyczaj 60–80 cm (rzadko do ok. 90 cm) |
| Ubarwienie | Szare, brązowe lub czarne ciało z charakterystycznym ciemnym zygzakiem na grzbiecie |
| Środowisko życia | Łąki, torfowiska, skraje lasów, polany, góry i tereny podmokłe |
| Aktywność | Dzienna, szczególnie w słoneczne i ciepłe dni |
| Pokarm | Gryzonie, jaszczurki, płazy, drobne ptaki |
| Zachowanie wobec człowieka | Unika kontaktu, syczy i ostrzega przed ukąszeniem |
| Czy atakuje ludzi? | Nie – kąsa wyłącznie w sytuacji bezpośredniego zagrożenia |
| Status w Polsce | Gatunek objęty ścisłą ochroną – zabijanie jest zabronione |
Ważne: Ukąszenia żmii są rzadkie i zwykle wynikają z przypadkowego nadepnięcia lub próby chwytania węża. W razie ukąszenia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Żmija zygzakowata w Polsce
Żmija zygzakowata występuje w różnych regionach kraju, od nizin po tereny podgórskie. Spotyka się ją zarówno na skraju lasów, jak i w otwartych łąkach. Najczęściej unika miejsc intensywnie użytkowanych przez ludzi.
Najlepszym sposobem zapobiegania niebezpiecznym sytuacjom jest zachowanie dystansu i pozwolenie wężowi na oddalenie się.
Jak odróżnić młode osobniki od dorosłych?
Młode osobniki są zwykle ciemniejsze lub bardziej kontrastowo ubarwione, mają mniej wyraźny znak na grzbiecie. Z wiekiem ubarwienie staje się bardziej stonowane, a cechy charakterystyczne łatwiejsze do zauważenia.
Czy te gady są agresywne?
Zazwyczaj unikają kontaktu z człowiekiem i uciekają przy pierwszej okazji. Atakują tylko w sytuacji, gdy czują się bezpośrednio zagrożone.
Gdzie najczęściej można je spotkać?
Preferują tereny nasłonecznione z gęstą roślinnością, takie jak skraje lasów, zarośla, polany czy torfowiska. Więcej dowiesz sie tutaj.
Co jedzą?
Ich dieta składa się głównie z małych ssaków, płazów i drobnych ptaków. Polują aktywnie w ciągu dnia, korzystając z ciepła słońca.
Jak reagować w przypadku spotkania?
Najważniejsze jest zachowanie spokoju. Nie należy dotykać ani płoszyć zwierzęcia – najlepiej pozwolić mu oddalić się samodzielnie.
Czy mogą przenosić choroby?
Nie stanowią znaczącego zagrożenia dla ludzi w tym zakresie. Ryzyko zakażeń jest minimalne, a kontakt jest zazwyczaj przypadkowy.
Jak dbać o bezpieczeństwo dzieci i zwierząt?
Należy edukować dzieci, by nie dotykały żadnych dzikich zwierząt i utrzymywać porządek na terenach wokół domu, usuwając stosy drewna czy kamieni, w których mogłyby się ukrywać.
Czy ich obecność ma znaczenie ekologiczne?
Tak, pomagają w utrzymaniu równowagi w przyrodzie, regulując populacje gryzoni i płazów, a ich obecność świadczy o zdrowym środowisku.
Jak odróżnić młode osobniki od dorosłych?
Młode osobniki są zwykle ciemniejsze lub bardziej kontrastowo ubarwione, mają mniej wyraźny znak na grzbiecie. Z wiekiem ubarwienie staje się bardziej stonowane, a cechy charakterystyczne łatwiejsze do zauważenia.
Czy te gady są agresywne?
Zazwyczaj unikają kontaktu z człowiekiem i uciekają przy pierwszej okazji. Atakują tylko w sytuacji, gdy czują się bezpośrednio zagrożone.
Gdzie najczęściej można je spotkać?
Preferują tereny nasłonecznione z gęstą roślinnością, takie jak skraje lasów, zarośla, polany czy torfowiska.
Co jedzą?
Ich dieta składa się głównie z małych ssaków, płazów i drobnych ptaków. Polują aktywnie w ciągu dnia, korzystając z ciepła słońca. Więcej dowiesz się węże w Polsce
Jak reagować w przypadku spotkania?
Najważniejsze jest zachowanie spokoju. Nie należy dotykać ani płoszyć zwierzęcia – najlepiej pozwolić mu oddalić się samodzielnie.
Czy mogą przenosić choroby?
Nie stanowią znaczącego zagrożenia dla ludzi w tym zakresie. Ryzyko zakażeń jest minimalne, a kontakt jest zazwyczaj przypadkowy.
Jak dbać o bezpieczeństwo dzieci i zwierząt?
Należy edukować dzieci, by nie dotykały żadnych dzikich zwierząt i utrzymywać porządek na terenach wokół domu, usuwając stosy drewna czy kamieni, w których mogłyby się ukrywać.
Czy ich obecność ma znaczenie ekologiczne?
Tak, pomagają w utrzymaniu równowagi w przyrodzie, regulując populacje gryzoni i płazów, a ich obecność świadczy o zdrowym środowisku.
